السيد موسى الشبيري الزنجاني
5126
كتاب النكاح ( فارسى )
به عنوان حسين بن محمد بن عامر . احتمالا شهيد ثانى خيال كرده است كه اينها دو نفر هستند و حسين بن محمد كه شيخ كلينى است ابن عامر مىباشد - و اگر حسين بن محمد تنها هم ذكر شود مراد همين است كه در جاى ديگر جدش هم ذكر شده است به عنوان عامر « 1 » - و كسى كه مورد توثيق نجاشى است ، حسين بن محمد بن عمران است . روى اين جهت ايشان حسين بن محمد در اين روايت را مجهول دانسته است . نقد استاد مد ظله العالى : كسانى كه آشنا به انساب باشند در بسيارى از مواقع مىبينيد كه در يك نسبنامه كه براى اشخاص ذكر مىشود به خاطر اشتهار جدشان ، يك واسطه را مىاندازند و شخص را به جدش نسبت مىدهند ؛ مثلا شما از صدوق كه نام كامل وى محمد بن على بن حسين بن موسى بن بابويه است گاهى به خاطر اشتهار بابويه ، به عنوان ابن بابويه تعبير مىكنيد و چند واسطه را مىاندازيد . در اينجا هم اين شخص حسين بن محمد بن عامر بن عمران است ، منتهى گويا گاهى به ابن عمران اشتهار داشته است و نجاشى ترجمه او را از جايى برداشت كرده است كه ابن عامر را نداشته است و اين امر موجب اشتباه شهيد ثانى شده است . به هر حال ، اتحاد اين دو عنوان مسلم است « 2 » . نكته آخر اين است كه مراد شهيد ثانى از كلمه مجهول مهمل است چون از موارد مهمل به مجهول هم تعبير مىشود « 3 » . 2 - روايت محمد بن مسلم « 4 » :
--> ( 1 ) - كافى 1 : 46 / 2 ، 205 / 1 ، ( با وصف الاشعرى ) 468 / 4 ، 537 / 1 ، 2 : 138 / 2 . ( 2 ) - گمان مىكنم اگر به تاريخ قديم قم مراجعه شود موارد متعددى پيدا شود كه نجاشى در مورد نسب برخى اشعرىها نام عدهاى را اسقاط كرده است . ( 3 ) - در اصطلاح عام در اين بين مهمل و مجهول فرق است ، مهمل به كسى مىگويند كه در مورد او توثيق و تضعيفى نرسيده است ، اما مجهول به كسى گفته مىشود كه درباره او تصريح به مجهول بودن شود . ( 4 ) - الوسائل ، باب 4 من ابواب المتعه الحديث 4 : [ كلينى ] و عنه [ اى عن محمد بن يحيى ] عن احمد عن الحسين بن سعيد و محمد بن خالد عن القاسم بن عروة عن عبد الحميد عن محمد بن مسلم عن ابى جعفر عليه السلام